De Amerikaanse Shay Carl – vlogger, zakenman en mediapersoonlijkheid – had het allemaal voor elkaar. Hij hield al jaren een vijftal zeer populaire YouTube-kanalen in de lucht, verkocht zijn bedrijf voor tientallen miljoenen aan Disney en heeft een geweldige vrouw en vier kinderen. Maar ja, zoals zo vaak bleken sprookjes weer eens te gekunsteld om mee te gaan in het echte leven en onlangs viel Carl keihard van zijn troon af toen een webcamgirl onthulde dat hij al maanden een relatie had met de gelovige Carl en bovendien werden alle YouTube-kanalen op zwart gezet omdat hij moet afkicken van zijn alcoholverslaving. Een van zijn vele grote fans, OnLane-baas Jonatan de Boer – die door Carl werd geïnspireerd om in Nederland een netwerk van YouTubekanalen op te zetten – vertelt wat de val van de YouTubester hem doet.

Maar eerst even terug naar het verhaal. Shay Carl werd geboren in 1980 en hij groeide op in een zeer gelovig gezin van mormonen. Trouw aan je vrouw, geen alcohol drinken en vlees slechts op beperkte schaal zijn enkele belangrijke waarden in dat geloof. Na de middelbare school ging Carl op een missie van twee jaar voor de Mormoonse kerk in Barbados en Trinidad om het geloof uit te dragen. Bij terugkomst ontmoet hij zijn vrouw Colette Crofts en ze trouwen op 3 januari 2003. Terwijl het duo net hun eerste kind heeft gekregen, probeert Carl een studie psychologie af te ronden, maar het lukt hem niet. Later zou hij zeggen dat het hem stoorde dat zijn professor psychologie een chagrijnig mens was en overduidelijk zelf niet gelukkig was. ,,Hoe kon zij dan aan ons leren hoe je mensen met mentale problemen beter maakt als ze dat niet eens op zichzelf kan toepassen?’’ Bovendien was er nooit een parkeerplaats op de Universiteit voor zijn auto dus hij kreeg elke dag een boete. ,,Het ergste was eigenlijk dat mijn vrouw druk was met de opvoeding en ik ergens rondliep waar ik het niet naar mijn zin had en ik bovendien niets verdiende.’’

Hij stopt met school en stort zich op het ene baantje na het andere. Schoolbuschauffeur, autoverkoper, verkoper van granieten keukenvloeren en makelaar. Het is keihard buffelen voor hem om voor zijn gezin een inkomen te regelen. In 2007 koopt hij de eerste computer in zijn leven voor een paar honderd dollar en als alles een beetje geïnstalleerd is dan komt hij al snel op YouTube terecht waar het een paradijs blijkt. Er gaat een wereld voor hem open als hij zo’n beetje alles tegenkomt wat er maar te vinden is op internet en hij blijft hangen bij ‘sxephil’ van de vlogger Philip DeFranco die elke dag een online talkshow heeft. Carl stuurt zijn eigen filmpjes in en ze worden opgepakt door DeFranco. Na een tijdje gaan de kijkers rekenen op de bijdragen van Carl en op een dag krijgt hij een mail van een fan die een nieuw filmpje wil. ,,Ik dacht; ik kan die gast niet in de steek te laten en ik besloot iets te maken.’’

Zijn filmpjes worden steeds populairder en op 24 april 2008 krijgt hij zijn eerste checque van 367 Dollar binnen via Google Adsense. Het blijkt de grootste ontdekking uit zijn leven, hij doet iets wat hem veel plezier geeft en je kan er blijkbaar ook nog eens geld mee verdienen als je voldoende kijkers trekt. Daarna gaat hij opschalen, hij besluit bijvoorbeeld om het laatste jaar van zijn twenties elke dag vast te leggen en start laters met ‘The Shaytards’, het eerste YouTube-kanaal waarin een compleet gezin werd gevolgd. Het gezin groeit, bijna op Trumanachtige wijze op, met de camera en De Boer is een groot fan. ,,Ik keek altijd en zat een beetje in dezelfde als Shay, niet wetend wat ik wilde met mijn leven. Je kreeg iets mee van dat geweldig gezin en mij persoonlijk inspireerde het enorm dat Shay Maker Studios oprichtte met wat vrienden van YouTube. Je kon zijn zakelijke beslissingen volgen en ik vond het knap dat hij zomaar naar LA ging met zijn gezin om het daar te maken. In dat opzicht was hij echt een voorbeeld. Door het succes van Maker Studios, dacht ik: dat moet in Nederland toch ook kunnen?’’
Maker Studios werd in 2009 opgericht door Carl en negen vrienden die hij kende via YouTube. Het werd een groot succes; in 2012 maakte het bedrijf bekend dat het meer dan 1000 kanalen in de lucht houdt en dat er in juni 2012 meer dan een miljard mensen keken. De populaire productie was ‘Epic Rap Battles of History’ dat destijds meer dan 30 miljoen views haalde. De ontwikkelingen van Maker Studio zijn goed te volgen via de Shaytards waarvan de gezinsleden trouwens het ene na het andere kanaal uit de grond stampen. Op 24 maart 2014 wordt Maker Studios voor 500 miljoen US Dollar verkocht aan Disney. Vanaf 2 mei dit jaar gaat het network door het leven als de Disney Digital Network.

Met Shay Carl gaat het ondertussen prima, zo lijkt het. Hij heeft samen met zijn gezin vijf YouTube-kanalen waarvan The Shaytards de meest populaire is met bijna 5 miljoen abonnees. Totdat hij in september 2016 langsgaat bij de zeer populaire ondernemer en podcaster Tim Ferris. Hij vertelt er zijn levensverhaal en na ongeveer anderhalf uur stelt Ferris de – op het eerste gezicht redelijk te omzeilen vraag – wat het grootste probleem was dat hij moest overwinnen in zijn leven? Carl besluit openhartig te zijn, mede doordat hij zegt dat hij nog even mag sleutelen in de finale versie van de podcast. Toch laatst hij het gedeelte erin waarin hij vertelt over zijn alcohol verslaving. Prima verhaal natuurlijk, we hebben allemaal onze problemen, maar hij besluit er nog iets bij te verzinnen, namelijk dat hij stopte met drinken toen het helemaal uit de hand liep. Hij vertelde er een heel verhaal over dat hij bij vrienden dronken in het zwembad lag ergens in de ochtend en opeen besloot te stoppen. Hij was inmiddels al een jaartje of drie, vier helemaal nuchter. De Boer: ,,Dat was natuurlijk al een bijzonder bekentenis omdat ik als fan elke dag zat te kijken naar wat je verwacht dat het een eerlijk verhaal is over zijn leven. Maar je kunt hem in al die films nergens drinkend aantreffen en dan moet je daar wel de regie over hebben natuurlijk. Ik heb hem bovendien een keer of drie ontmoet en altijd zat hij aan de Fanta.’’

Met de bekentenis blijkt het verhaal niet afgelopen te zijn want in februari van dit jaar schrijft Carl op zijn twitteraccount met alle YouTube-activiteiten te stoppen omdat hij moet afkicken van de alcohol. De Boer: ,,In de films zie je er niets over, maar zijn vrouw zei op haar eigen podcast al: we gaan door de zwaarste periode van ons leven.’’ Hij blijkt nooit voor lange tijd gestopt te zijn met drinken en bovendien komt een dag na zijn twittermededeling het verhaal naar buiten dat hij intensief contact heeft met een webcamgirl. Het idyllische sprookje dat fans over de hele wereld elke dag bekeken, blijkt ook wat roestige kantjes te hebben. Carl moet keihard afkicken. Is het eigenlijk zo erg wat er is gebeurd? Een gelovige man heeft contact op afstand met een webcamgirl en blijkt van een drankje te houden. Okay, het gaat tegen zijn geloof in, maar daarin zal hij niet de enige zijn toch?’’ De Boer: ,,De kern zit er natuurlijk in dat hij een voorbeeld was voor vele fans en dat YouTube juist zo groot is geworden omdat daar een rauwere, eerlijkere versie van het leven zelf wordt getoond waar mensen een voorbeeld aan nemen. Blijkbaar heb je als fan naar iets anders gekeken dan je verwachtte en dat doet wel een beetje pijn. Ik kan er wel mee omgaan, maar vergis je niet in het aanzien van zo’n man online. Hij heeft niet voor niets een hele merchandising-lijn, is echt een voorbeeld voor vele jongeren van mijn generatie, ook zakelijk.’’ De Boer moet denken aan het moment dat hij een editor kreeg voor de familieshow. Niet zo vreemd natuurlijk achteraf, die moest alle nadelige stukken eruit halen.’’ Kunnen we een comeback verwachten binnenkort? ,,Er is wel iets vernomen van hem in vlogs van zijn familieleden, maar dan komt hij alleen als een soort schim voorbij. Ik verwacht een jaar stilte en dat hij weer iets van zich laat horen tijdens Vidcon 2018 en dan zal hij helemaal opnieuw moeten beginnen.’’