‘Het is mijn tweede natuur om lol te zien in alles wat schrijnend is’
Theater- en tv-maker Dennis van de Ven (39) weet één ding zeker. Hij wil alleen nog maar ‘mooie dingen voor de mensen’ maken met Jeroen van Koningsbrugge. ‘Voor je het weet, verzandt je in allerlei afspraken die je zelf niet hebt gemaakt.’
Hoe kwam dat censuurverhaal van de bokspartij tussen Allah en God eigenlijk de wereld in?
‘Stom. Ik vertelde het tegen een journaliste van het AD en zij ging daarmee op de loop, maar er was niet zoveel aan de hand. Bij de montage bespreken we nu eenmaal altijd met mensen van Talpa en de Avro wat er meegaat. Door het ‘scramblen’ bleef er van die scène gewoon te weinig over.’
Er werd gesproken over censuur.
‘Daar is natuurlijk alleen sprake van als de Avro het perse níét en wij wel willen uitzenden. Maar we besloten het samen.’
Hoe verloopt de samenwerking met de omroep?
‘Er is meer overleg dan bij de VPRO, maar daar hebben we geen moeite mee. In de aanloop naar het derde seizoen van Neonletters vonden ze dat het percentage herkenbare grappen iets omhoog kon. We zijn nogal van het absurdisme en dat moesten we iets meer in balans komen.’
Jullie waren tegen natuurlijk.
‘Het is juist de uitdaging om na te denken over een breder publiek terwijl je jezelf blijft. Het is ook lekker om ook snelle, actuele grappen te bedenken. Die absurditeit vertegenwoordigde meestal mijn wereld en daarom schrijft Jeroen tegenwoordig ook twee dagen mee. Anders gaan die kijkers alleen in mijn hoofd zitten.’
Die oude fans van Draadstaal beginnen zich wel te roeren op internet.
‘We zitten nu, net als bij Draadstaal, rond de 350.000 kijkers. Pas een week voor de uitzending in september 2010 was de overstap van productie-bedrijf CCCP naar Talpa rond. We begonnen helemaal op nul omdat we niets mochten meenemen. Kijkers misten Fred en Ria, Ruben en de snackbar gewoon. Vervolgens kwamen in seizoen 2 Fred en Ria terug en toen werd het dus een rechtszaak. Wat we zelf hadden bedacht, was niet meer van ons.’
Jullie moesten keihard knokken om jullie absurditeiten op TV te krijgen, maar daarna ging er veel mis.
‘We willen leuke filmpjes maken voor de mensen. En als je ziet wat er allemaal aan ruis bijkwam, is dat inderdaad triest. Al rennend gingen we struikelend de toekomst tegemoet. Het was heel heftig, maar we raakten er ook aan gewend.’
Hoe kwam het dat CCCP zich eigenaar voelde van jullie creaties?
‘Tijdens je relatie denk je dat het allemaal goed zit, maar daarna krijg je ruzie over de CD’s.’
Probleem was natuurlijk dat jij ooit iets ondertekende waarin staat dat je je intellectueel eigendom afstaat.
‘Maar waar houdt intellectueel eigendom op? Kan ik wel twee nieuwe mensen uit Amsterdam Noord verzinnen die spreekwoorden verkeerd uitspreken? We zouden eigenlijk een bodemprocedure moeten voeren van een half jaar, maar wij wilden een programma maken.’
Maar wat was het argument van de rechter?
‘Er lag inderdaad een document dat door mij ondertekend is. Maar dat document was oorspronkelijk een ‘herenakkoord’. Gaandeweg werd het opeens een wurgcontract. Ze staan in hun recht, maar het is de vraag welk doel CCCP hiermee heeft gediend. Niemand is er beter van geworden.’
Baal je ervan?
‘Het maakte mij verdrietig, maar ik moet focussen op mijn creativiteit. Het verdriet is dat ik niet zag aankomen hoe vrienden rancuneus konden worden. Jeroen en ik zijn als vrienden een traject ingegaan en daar zaten anderen echt aan. Misschien gaan we die bodemprocedure ooit voeren. Puur om collega’s te helpen want wij zullen die typetjes waarschijnlijk nooit meer spelen.’
Verwijt je jezelf ook iets?
‘Volstrekte naïviteit. Op de toneelschool kwam er ooit één dag iemand van de Kamer van Koophandel iets vertellen over dit soort zaken, maar verder was er weinig aandacht voor. Er komt een tijd dat je je creatieve product moet verkopen én beschermen. Iemand als Damien Hirst zal dat allemaal wel aardig voor elkaar hebben. Jeroen en ik wilden daar weg, maar we zijn ingehaald door de consequenties van dat besluit.’
Hebben jullie afspraken met de Avro over kijkcijfers?
‘Dat ligt rond de 400.000 kijkers en daar komen we eind bij in de buurt. Uiteindelijk beslist de zendercoördinator straks of we nog bij Nederland 3 passen en het hangt ook af van de bezuinigingen op de publieke omroep. Wat vaststaat, is dat Jeroen en ik mooie dingen willen maken de komende jaren.’
Is het prettig om een vriend zoals Jeroen te hebben?
‘Met zijn brutaliteit heeft hij me deze wereld in getrokken. In het begin verlamde ik mezelf met zelfkritiek. Niets liever dan zingen wilde ik, maar ondertussen verzon ik allerlei redenen om het niet te doen. In de eerste driekwart jaar van de Toneelschool kreeg ik de aantekening ‘onvoldoende zonder perspectief’; het is niks en het gaat nooit wat worden. Pas vanaf het moment dat ik de school ging gebruiken voor mijn eigen ambities in plaats van andersom ging het stukken beter. Toch bleef er iets van twijfel over en Jeroen is iemand die je dan gewoon meeneemt. En hij is natuurlijk ook grappiger dan ik.’
Dat is waar.
‘Dat zei je wel erg snel, maar het klopt. Jeroen zit meteen op de grap terwijl ik dat allemaal moet verzinnen. Jeroen is ook veel bekender dan ik, maar daar ben ik niet rouwig om.’
Wat heeft hij aan jou?
‘Ik kan hém door mijn vreemde gedachtesprongen, ideeën en teksten inspireren dus de liefde is wederzijds. We hebben trouwens ook wel eens ruzie, maar dan stuur ik hem een lange mail met wat me allemaal dwarszit en dan is het zo weer goed.’
Waarover kan dat gaan?
‘Jeroen doet soms veel tegelijk en dan zit ik weer met mezelf te sparren. Op mijn verzoek schrijft hij nu twee dagen mee. Daardoor wordt het allemaal iets directer, maar de absurditeit blijft. Zo hebben we een vrij klassieke scène met twee rechters die, net zoals in de Breivik-case, bespreken wat ze allemaal op Facebook hebben staan. Maar de locatie is een roltrap en die roltrap is eigenlijk langer dan het gesprek dus de kijker raak in de war. Dat vind ik nou grappig.’
Je zoekt balans tussen de gewone goede grap en het bizarre van het bestaan?
‘Ik moet het handvat vinden van mijn eigen eigenaardigheden naar het grote publiek.’
Wat is jouw eigenaardigheid?
‘Ik vond de wanhopige webcammer Ruben heerlijk om te spelen omdat ik daar mijn gekte in kwijt kon. Er was altijd een hoop gedoe bij ons thuis vroeger en de enige manier om daarmee om te gaan, was grappen maken. De lol inzien van alles wat schrijnend is, is – mede daardoor – mijn tweede natuur geworden. Ik heb een enorme voorliefde voor de spartelende mens. Ooit liep ik door het Vondelpark om mensen te interviewen en ik stuitte op een wat verstrooide gedistingeerde dame met in haar hand een doorzichtig tasje met daarin een handgeschreven brief en een bloem. Dan is mijn nieuwsgierigheid wel gewekt. Krankzinnigheid is een gezonde reactie op een ongezonde situatie, zei iemand eens tegen me. Ik hou van mensen die niet meedoen aan het grote spel. Je kunt nu eenmaal niet aan een kind vragen dat net geboren is: wil je eigenlijk wel meedoen aan het kapitalisme?’
En doe je zelf eigenlijk mee?
‘Op momenten dat ik even geen verplichtingen heb, mag ik mij graag ontkoppelen. Dan kijk ik hele nachten, puur associatief, naar filmpjes op You Tube. Op die momenten ben ik diep gelukkig met het feit dat mijn leven anders is gerangschikt dan de mensen bij wie de wekker gaat. Voor je het weet, verzandt je in allerlei afspraken die je zelf niet hebt gemaakt.’
Je doet zelf dus niet mee.
‘Dat gaat allemaal vanzelf, soms ben ik een kluizenaar. Tijdens Koninginnedag kijk ik met de gordijnen dicht twaalf afleveringen van 24, heerlijk om in zo’n cocon te zitten. Door die houding ten opzichte van dit wonderbaarlijke leven mis ik trouwens wel een gedeelte dat ook als inspiratie kan dienen. Ik ben niet getrouwd en heb geen kinderen of rijbewijs.’
Je neemt wel veel op je schouders.
‘Ik kan in de war raken van waar de samenleving naartoe groeit. Jeroen zegt in de voorstelling: ‘’Als je achter de kudde aanloopt, stap je in de stront van anderen’’ en ik zeg: ‘’ik heb een stad aan gedachten bedacht en hoop de weg naar huis te vinden zonder te verdwalen’’. Er zit iets van een wereldverbeteraar in mij, maar op predikanten zit niemand meer te wachten. Het zou mooi zijn als iets wat wij maken als kompas kan dienen. Ik wil het aandoenlijke van de spartelende mens laten zien.’
En dan?
‘Dan realiseren mensen zich dat zij net zo ‘anders’ zijn als degene die ze eigenaardig vinden. Jeroen en ik spelen in het theater dat hij de vrolijke jongen is en ik de zure, serieuze man. Die twee mannen komen ergens samen.’
Volstaan de vormen die jullie gebruiken voor dat hoge doel?
‘John de Mol vroeg niet zo lang geleden aan me: ben je eigenlijk acteur, schrijver of zanger? Geen idee. Daarom denken we er nu over na om alle vormen bij elkaar te brengen in één TV-format.’
Vaag…
‘Ik kan er nog niet zoveel over zeggen, maar we zoeken een vorm dat de theatershow, de nummers, de TV-satire en allerlei gesprekken met bijzondere mensen bij elkaar komen in een TV-programma.’
Je had het er net even over, maar ben je eigenlijk boos op je ouders over je jeugd?
‘Een ex-vriendinnetje vroeg een keer: vind je het vervelend dat het bij ons altijd zo gezellig is? Helemaal niet want juist door die situatie thuis vluchtte ik vaak naar mijn middelbare school waar cabaret, sport en de schoolkrant waren. Zo’n moeilijke zoon was ik trouwens ook niet, ik kwam goed uit mijn woorden en had hele goede gesprekken met mijn ouders. Het was alleen soms niet zo gezellig thuis. Dan moesten we met z’n allen in therapie omdat mijn broer weer eens iets had gedaan of van huis was weggelopen.’
Wat was er met je broer aan de hand?
‘Hij kwam iets te vaak met drugs in contact en opvangtehuizen hunkerden destijds ook naar zulke probleemjongeren. Maar mijn ouders raakten behoorlijk van slag van als er weer allerlei vreemde mensen bij ons rondliepen. Op een dag kwam ene meneer Van Heugten op bezoek, maar ik was de enige die thuis was. Dus ik geef die man keurig een bakje koffie want ik moest natuurlijk wel laten zien dat mijn ouders ons fatsoen hadden bijgebracht. Ik vraag of hij even in de woonkamer wil wachten want ik moest de afwas afronden. Voordat ik wegliep, zet ik – zonder iets te zeggen – nog even de stereo keihard aan. Vond ik grappig. Klein protest.’
Je weet alles nog goed.
‘Ik heb het allemaal vrij intensief – van een afstand lijkt het – beschouwd. Dat zit ook in mijn karakter, ik vind het leuk om iets toe te voegen in een discussie en vervolgens ga ik rustig kijken welke kant het opgaat.’
En vrouwen? Die zullen het niet geweldig vinden dat jij soms een tijdje volledig je eigen gang gaat.
‘Sommigen zeiden dat ik veel met mezelf bezig was, maar dan deed ik gewoon even niet mee. Mijn manier van leven was thuis lastig uit te leggen. Mijn ouders trouwden voor hun twintigste omdat mijn moeder zwanger was. Ikzelf twijfel of het per definitie de bedoeling is om honderd jaar samen met een vrouw te zijn. Met leuke, inspirerende vrouwen wandel ik graag een tijdje mee, maar op een dag ga je weer eens op huis aan. Van mijn ouders weet ik dat bij elkaar blijven voor de kinderen in ieder geval geen goed idee is. Natuurlijk denk ik zo omdat ik de ware nog niet ben tegengekomen. Als andere mensen daar wel in geloven moet ik heel hard mijn muil houden.’
Nieuwe Revu ontmoet Dennis van de Ven
Locatie: Restaurant Edel in Amsterdam op een donderdag van 17 tot 19.30 uur.
Nog wat gedronken? Van de Ven twee koffie en Nieuwe Revu een koffie en een cola.
Nog iets bijzonders? In 2010 stonden Van de Ven en Van Koningsbrugge opeens op Paaspop in Schijndel als Jurk. Dat was wel even wennen. ‘’Ik had zo weinig ervaring dat ik de muziek op mijn oortjes veel te hard had gezet waardoor ik alleen maar aan het schreeuwen was. Het kostte me moeite om met een soort vanzelfsprekendheid onze gevoelige nummers te zingen. Helemaal als je op zo’n festival ziet hoe mensen, zonder veel interesse in onze muziek, met een nieuw blaadje bier naar hun vrienden lopen.’






